ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TÜRKİYE’DE YAŞANAN ASKERİ DARBELERE İLİŞKİN ALGILARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Sevda Gülşah YILDIRIM, Eren YÜRÜDUR, Sedat YAZICI
1.983 642

Öz


Askeri darbeler, Türk demokrasisinin önemli bir sorunu olmasına karşın bu konuda farklı kesimlerin algı ve görüşlerini araştıran uygulamalı çalışmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin, askeri darbelerin etki ve sonuçlarına yönelik algı ve düşüncelerini incelemektir. Araştırmanın katılımcıları küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiş, iki devlet üniversitesinde öğrenim gören 127’si kız, 70’i erkek olmak üzere toplam 197 lisans öğrencisidir. Araştırmada nicel veri yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde ve ortalama gibi betimsel analiz işlemleri; anlamlılığı belirlemek için Pearson ki-kare testi, cinsiyet, branş ve üniversite değişkenleri açısından tek yönlü varyans analizi ile Fischer’in LSD testi uygulanmıştır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin ağırlıklı olarak askeri darbelerin olumsuz etki ve sonuçlar doğurduğu yönünde algı ve düşünceye sahip oldukları bulgusuna rastlanmıştır. Katılımcıların büyük bir çoğunluğu askeri darbelerin toplumun psikolojisini bozduğu ve ekonomiyi geriye götürdüğü yönünde görüş bildirirken, en düşük katılım askeri darbelerin milli birlik ve bütünlüğü yeniden sağladığı ve özgürlük ortamını geri getirdiği maddelerinde olmuştur. Cinsiyet değişkeni açısından yedi maddede farklılık görülürken, askeri darbelere yönelik erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha olumsuz algı ve düşünceye sahip oldukları bulgusuna rastlanmıştır.  En az görüş farklılığı siyasi görüş ve siyasi tanımlama değişkenlerinde ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde araştırmanın bulguları kuramsal çalışmalarla ilişkilendirilerek çalışmanın bazı sınırlılıklarına değinilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Askeri Darbe, Muhtıra, Askeri Algı, Türk Demokrasisi, Üniversite Öğrencileri.

 

AN INVESTIGATION OF UNIVERSITY STUDENTS’ PERCEPTIONS ON TURKISH MILITARY COUPS

 

Abstract: Although military coups have long been an important issue of Turkish democracy, the number of empirical studies investigating perceptions and opinions of different groups on this topic is relatively small. The purpose of this study is to investigate the perceptions and ideas of university students with respect to the effects and consequences of military coups. Research participants were 197 undergraduate students, of which 127 females and 70 males, studying at two state universities in Turkey. The sample of the study was selected according to cluster sampling method. The browse model, which is one of the methods of quantitative data, was used in the study. For descriptive analysis, frequency, percentage and mean scores were used. In order to determine significance, Pearson’s Chi-square significance test was applied. A oneway ANOVA and Fischer’s LSD test were implemented for university, branch, and gender variables. We found that the majority of the participants have negative perceptions with respect to the effects and consequences of military coups.  The highest agreement was found on the items measuring the psychological disruptions and negative impact of military coups on economy, whereas the lowest agreement was found on the items that military coups reinstate national unity and integrity and bring back a freedom atmosphere. We found significant differences on seven items with respect to gender variable. It is interesting however that male participants indicated higher negative views than females towards military coups. The lowest significance difference was found on the political view and political identification variables. In the conclusion part, some limitations of the study were discussed, and the findings of the study were evaluated by relating its results to some other studies.

Keywords: Military Coup, Memorandum, Military Perception, Turkish Democracy, University Student. 

 

 

 

AN INVESTIGATION OF UNIVERSITY STUDENTS’ PERCEPTIONS ON TURKISH MILITARY COUPS Abstract: Although military coups have long been an important issue of Turkish democracy, the number of empirical studies investigating perceptions and opinions of different groups on this topic is relatively small. The purpose of this study is to investigate the perceptions and ideas of university students with respect to the effects and consequences of military coups. Research participants were 197 undergraduate students, of which 127 females and 70 males, studying at two state universities in Turkey. The sample of the study was selected according to cluster sampling method. The browse model, which is one of the methods of quantitative data, was used in the study. For descriptive analysis, frequency, percentage and mean scores were used. In order to determine significance, Pearson’s Chi-square significance test was applied. A oneway ANOVA and Fischer’s LSD test were implemented for university, branch, and gender variables. We found that the majority of the participants have negative perceptions with respect to the effects and consequences of military coups.  The highest agreement was found on the items measuring the psychological disruptions and negative impact of

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20304/husbd.63189

Referanslar


Afetinan, A. (1998). Medeni Bilgiler ve Mustafa Kemal Atatürk’ün El Yazıları.

Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Afyoncu, E., Önal, A. ve Demir, U. (2010). Osmanlı İmparatorluğu’nda Askeri

İsyanlar ve Darbeler. İstanbul: Yeditepe Yayınevi. Agdağ B. (2010). 28 Şubat Askeri Müdahalesi ve Türk Siyasetine Etkileri:

Türkiye’de Asker-Siyaset İlişkisinin Tarihsel Serüveni Bağlamında Bir İnceleme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Niğde: Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Aköz, M. (2010). Sosyal Değişme Bağlamında Askeri İhtilalların Toplumsal

Sebep ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi: “Türkiye 1960 ve 1980 Askeri

İhtilalları Örneği”. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Alkan, A. T. (2001). II. Meşrutiyet Devrinde Ordu ve Siyaset. İstanbul: Ufuk Yayınları.

Ay, A. (2007). “Araştırma Yöntem ve Teknikleri”. Erişim Tarihi: 20 Şubat 2011, www2.aku.edu.tr/~gocak/Arastirmayontem/sosyal2007/ Alpaslan modeller.pdf.

Bahçivan, F. (2005). 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 Askeri Müdahalelerinin

Türk Politik Hayatına Etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bayram, S. (2008). 12 Eylül’ün Siyasal Hayatımıza Etkileri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Belge, M. (2009). “Osmanlı’dan İkibinli Yıllara Türkiye’nin Politik Tarihi (2. bs.).” Çaylak, A., Dikkaya, M., Göktepe, C. ve Kapu, H. (Ed.).Türkiye’nin

Politik Tarihine Eleştirel Bir Giriş (ss. 3-7). Ankara: Savaş Yayınevi. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı (16. bs.).

Ankara: Pegem Yayınevi. Cemal, H. (2012). Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım. İstanbul: Everest Yayınları. ---------------- (2012). “Balyoz Davası, Hukuk ve Bazı Gerçekler”. Erişim

Tarihi: 14 Aralık 2012, http://siyaset.milliyet.com.tr/balyozdavasihukukvebazi gercekler/siyaset/siyasetyazardetay/23.09.2012/1600632/default.htm

Demirel, T. (2001). 12 Eylül’e Doğru Ordu ve Demokrasi. Ankara Siyasal

Bilgiler Fakültesi Dergisi, 56(4), 43-75. Fedayi, C. (2009). “Osmanlı’dan İkibinli Yıllara Türkiye’nin Politik Tarihi (2. bs.).” Çaylak, A., Dikkaya, M., Göktepe, C. ve H. Kapu (Ed.). Türkiye’nin

Siyasal ve Sosyal Kaos Dönemi (1971-1980) (ss.489-521). Ankara: Savaş Yayınevi.

Gözübüyük, A. Ş. (2011). Açıklamalı Türk Anayasaları (7. bs.). Ankara: Turhan Kitabevi Yayınları.

Güler, U. (2006). Türkiye’de Siyasal Bir Aktör Olarak Ordu. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Kaynak, M. (2006). Darbeli Demokrasi. İstanbul: Timaş Yayınları.

Kırkpınar, D. (2009). 12 Eylül Askeri Darbesinin Gençliğin Üzerindeki Etkileri.

(Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü. Kumlu, S. (2009). Atatürk Dönemi Sonrası Türkiye Cumhuriyeti’nde Meydana

Gelen Darbeler. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Niğde: Niğde Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü. Küçükaslan D. (2007). Darbeler ve Türkiye Ekonomisi Üzerine Etkileri.

(Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Küreli, Y. (2007). 1908-1914 Yılları Arasında Osmanlı’da Hükümet Darbeleri ve Sonuçları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi

Sosyal Bilimler Enstitüsü. Mumcu, U. (1993). Rabıta. İstanbul: Tekin Yayınevi.

Narter, M. (2004). Cumhuriyet algısı “Siyasetin gençlerin kimliğindeki yeri”.

İstanbul: Alfa Yayınları. National Council for the Social Studies (1994). “What is effective citizen”.

Erişim Tarihi: 20 Eylül 2014, http://www.socialstudies.org/system/files/ publications/se/6505/650511.html.

Olgun N. N. (2009). 12 Eylül Darbesinden Sonra 1980-1985 Yılları Arasında

Gözaltı Ve Tutuklama Sırasında İşkence Gören Kişilerde Travmatik Stres ve Defresif Belirti Sıklığı, Kişilerin Yaşam Kalitelerinin İşlevsellik Durumları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ortaş, İ. (2004). “Üniversite Özerkliği Nedir?”. Erişim Tarihi: 20 Şubat 2011, http://www.turk.internet.com/portal/yazigoster.php?yaziid=9761.

Savgı, G. (2006). Türkiye’de Askeri Darbeler ve Basının Tavrı.

(Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sözer, E. (2010). “Askeri Darbeler ve Toplumsal Etkileri: 1960, 1971 ve 1980

Darbeleri”. Erişim Tarihi: 20 Şubat 2012, http://e-bulten. library.atilim.edu.tr/sayilar/2010–04/makale2.html. (ISSN: 1306–3472).

Terzi, S. (2008). 12 Eylül 1980 Sonrası Sanat-Siyaset İlişkisi ve Plastik

Sanatlara Etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Yetkin, Ç. (2007). Türkiye’de Askeri Darbeler ve Amerika (27 Mayıs 1960-12

Mart 1971-12 Eylül 1980). Antalya: Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Yayınları.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.