SİYASAL SÖYLEMDE TERSİNLEME

Duygu Öztin PASSERAT
1.492 534

Öz


Tersinleme, (fr.ironie) “söylediklerimizle, düşündüklerimizin tersini söylediğimiz, söylerken de karşımızdakini gülünç duruma düşürdüğümüz ve hatta küçük düşürdüğümüz bir sözbilim betisidir”. Örtük bir söylem biçimi olan tersinleme oldukça sık kullanılan bir söylem biçimidir. Çünkü karşımızdakine, söylediklerimizi üstü örtük biçimde söylemek, onda daha büyük bir etki yapar ve o’nun söylediklerimize inanmasını kolaylaştırır. Diğer yandan, tersinleme söylemi, birden fazla sözceleme öznesini içeren çok sesli bir sözceleme biçimidir. Bu nedenle, çalışmamızda, tersinleme  olgusunu, önce edimbilimsel, sözcelemsel, sözbilimsel ve mizahi  bir dil olgusu olarak, siyasal söylemde nasıl kullanıldığını inceleyecek, “tersinlemeli söylem siyasal söylemde neden ve nasıl kullanılır? Söylediklerimizi karşımızdakini inandırmada ne tür bir rol oynamaktadır?” sorularına yanıt arayacağız. Bu nedenle, çalışmanın bir diğer amacı da, tersinleme söyleminin, “karşımızdakini  inandırmada ortaya koyduğumuz, her türlü söylemsel stratejiler ve akıl yürütme yolları” olarak tanımlayabileceğimiz gerekçelendirme (fr.argumentation) söylemindeki rolünü incelemektir. Çalışmamızın bütüncesini, ülkemizde, 31 mayıs 2013 tarihinde, İstanbul taksim-gezi parkında ağaçların kesilmesi ile başlayan ve tüm yurdu kapsayan ve gezi olayları olarak bilinen protesto gösterileri sırasında, T.C. Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Ana muhalefet Partisi ve CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun, 11 haziran 2013 ile 25 haziran arasında mecliste yaptıkları grup konuşmaları oluşturacaktır. Çalışmamız büyük ölçüde sözcelemsel, edimbilimsel ve sözbilimsel kuram ve ilkelere dayanacak, KerbratOrrechioni, Charaudeau, Berrendonner gibi dilbilimcilerin çalışmalarından yararlanılacaktır.

Anahtar Sözcükler: Siyasi Söylem, Tersinleme, Sözbilim, Sözbilim Betileri, Çoksesli Sözceleme, Gerekçelendirme, Mizah.


IRONY IN POLITICAL DISCOURSE

Abstract: The term tersinleme (irony in French) is a literary device which denotes the expression of one's meaning by using language that normally signifies the opposite, typically for humorous or emphatic belittling effect. Hence, it is an implicit discourse style which is very frequently used  because it leaves a great impact on the addressee and also because expressing ourselves implicitly paves the way for the addressee to easily believe what we say. On the other hand, irony is  a device with plural enunciations.That is why, in this study, the aim is to tackle first by pragmatically, then rhetorically and humoristically the questions of how and why irony is employed in political discourse, and to what extent it plays a role in persuading the others, Hence, another purpose of the study is to probe the role in argumentation which can be defined as "all sorts of discourse strategies and reasoning styles we employ to persuade the listeners".The sample sentences  of the study  will comprise the speeches delivered by the Prime Minister Recep Tayyip Erdogan,  the  leader of the main opposition and Republican People's Party, Kemal Klçdaroğlu between June 13 and 25, 2013 in the Turkish Grand National Assembly during the Gezi protests and demonstrations  reverberating all around Turkey on May 31, starting with the contest for the urban development plan for Taksim's Gezi park. The study will make use of the theoretical framework of linguists such as Kerbrat-Orrechioni, Charaudeau and Berrendonner  grounded in the analyses of the discourse, pragmatic and semiotic principles.

Keywords: Political Discourse, Irony, Rhetorics, Figures of Rhetorics, Polysyllabification, Argumentation, Humour.

Tersinleme, (fr.ironie) “söylediklerimizle, düşündüklerimizin tersini söylediğimiz, söylerken de karşmzdakini gülünç duruma düşürdüğümüz ve hatta küçük düşürdüğümüz bir sözbilim betisidir”. Örtük bir söylem biçimi olan tersinleme oldukça sk kullanlan bir söylem biçimidir. Çünkü karşmzdakine, söylediklerimizi üstü örtük biçimde söylemek, onda daha büyük bir etki yapar ve o’nun söylediklerimize inanmasn kolaylaştrr. Diğer yandan, tersinleme söylemi, birden fazla sözceleme öznesini içeren çok sesli bir sözceleme biçimidir. Bu nedenle, çalşmamzda, tersinleme  olgusunu, önce edimbilimsel, sözcelemsel, sözbilimsel ve mizahi  bir dil olgusu olarak, siyasal söylemde nasl kullanldğn inceleyecek, “tersinlemeli söylem siyasal söylemde neden ve nasl kullanlr? Söylediklerimizi karşmzdakini inandrmada ne tür bir rol oynamaktadr?” sorularna yant arayacağz. Bu nedenle, çalşmann bir diğer amac da, tersinleme söyleminin, “karşmzdakini  inandrmada ortaya koyduğumuz, her türlü söylemsel stratejiler ve akl yürütme yollar” olarak tanmlayabileceğimiz gerekçelendirme (fr.argumentation) söylemindeki rolünü incelemektir. Çalşmamzn bütüncesini, ülkemizde, 31 mays 2013 tarihinde, İstanbul taksim-gezi parknda ağaçlarn kesilmesi ile başlayan ve tüm yurdu kapsayan ve gezi olaylar olarak bilinen protesto gösterileri srasnda, T.C. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Ana muhalefet Partisi ve CHP lideri Kemal Klçdaroğlu’nun, 11 haziran 2013 ile 25 haziran arasnda mecliste yaptklar grup konuşmalar oluşturacaktr. Çalşmamz büyük ölçüde sözcelemsel, edimbilimsel ve sözbilimsel kuram ve ilkelere dayanacak, KerbratOrrechioni, Charaudeau, Berrendonner gibi dilbilimcilerin çalşmalarndan yararlanlacaktr. Anahtar Sözcükler: Siyasi Söylem, Tersinleme, Sözbilim, Sözbilim Betileri, Çoksesli Sözceleme, Gerekçelendirme, Mizah.

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20304/husbd.11326

Referanslar


Amossy, R. (2006). L’argumentation dans le discours. Paris: Armand Colin.

Tersinleme söyleminde “ses tonu, vurgulama ve yüz mimikleri” çok önemli bir rol oynar, alaycı bir gülüş başlı başına bir tersinleme biçemidir. Aydın, E. (Derleyen). (2013). Çapulcunun Gezi Defteri. İstanbul: Sis Yayıncılık.

Berrendonner, A. (1981). Eléments de pragmatique linguistique. Paris: Editions de Minuit.

Calas, F. (2007). Introduction à la stylistique. Paris : Hachette

Chauraudeau, P. et Maingueneau, D. (2002). Dictionnaire d’analyse de discours. Paris: Editions du Seuil.

Chauraudeau, P. (2005). Le discours politique. Les masques du pouvoir. Paris: Vuibert. -------------------- (2013). De l’ironie à l’absurde et des catégories aux effets.

Frontières de l’humour, 14-26. Vivero Garcia, M-D. (sous la direction). Paris: L’Harmattan. Ducrot, O. (1984). Le dire et le dit. Paris: Editions de Minuit

Grice H. P. (1979). Logique et conversation. Communications, 30, 57-72.

Kerbrat-Orrechioni, C. (1998). Implicite. Paris: Armand Colin. ---------------------------- (2013). L’ironie : problèmes de frontières et étude de cas. Frontières de l’humour. Vivero Garcia, M-D (sous la direction). Paris : L’Harmattan, 27-62.

Maingueneau, D. (2009). Les termes clés de l’analyse du discours. Paris: Editions du Seuil.

Mercier-Léca, F. (2003). L’ironie. Paris: Hachette

Meyer, M. (2004). La rhétorique. Paris: PUF

Stolz, C. (1999). Initiation à la stylistique. Paris: Ellipses Edition.

Mouliné, G. (1986). Eléments de stylistique français. Paris: PUF.

Perelman, C. et Olbrechts-Tyteca, L. (2008). Traité de l’argumentation.

Bruxelles: Editions de l’Université de Bruxelles. Perrin, L. (1994). L’ironie mis en trope. Paris : Editions de Kimé

Plantin, Ch. (2005). L’argumentation. Paris: Que sais-je- PUF. -------------- Dictionnaire d’Argumentation. (Henüz yayınlanmamış kitap).

Robrieux, J. J. (2005). Rhétorique et argumentation. Paris : Armand Colin.

Vivero Garcia, M-D. (sous la direction). (2013). Frontières de l’humour. Paris:

L’Harmattan. Erişim tarihi: 02.01.2014, http://www.youtoube.

Turkey on May 31, starting with the contest for the urban development plan for Taksim's Gezi park. The study will make use of the theoretical framework of linguists such as Kerbrat-Orrechioni, Charaudeau and Berrendonner grounded in the analyses of the discourse, pragmatic and semiotic principles.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.