BELGESEL YAZIN

Şener BAĞ
1.172 325

Öz


Bu çalışmada, araştırma materyallerine dayalı, kurgusal olmayan yazınsal metinler olarak tanımlanan belgesel yazın ele alınmıştır. Roman, röportaj, tutanak, tiyatro oyunları, televizyon filmleri gibi çok farklı türleri de kapsayan belgesel yazının başlangıcı 1920’li/30’lu yıllara dayanır. Sol Cephe (Linke Front der Künste), Literatura Fakta Manifesto (1929)’sunda günlük yaşamın ve üretimin tüm alanlarını etkileyecek olan toplumsal bir yarar amaçlayan bir sanatın gerekliliğini vurgular. Bu manifosto ile o ana kadar geçerli olan geleneksel sanat ölçüleri yadsınarak, yazında kurmaca olmayan biçimlerin kullanılması zorunluluğu dile getirilmiştir. Almanya'da 1924'den itibaren belgesel yazında ilk adımlar, İşçi Yazışma Hareketiyle (Arbeiterkorrespondenzbewegung) atılmıştır. İşçiler, akşamları yazın kurslarına katılarak, yazınsal etkinlikte bulunmaya başlamıştır. Bu etkinliklerde kullanılan biçimlerin arasında, işçi sınıfının içinde yaşamak zorunda olduğu olumsuz koşullara dikkat çeken röportajlar ağırlıklı olarak yer almaktadır. 1960’lı yıllara gelindiğinde 1966-67 ekonomik krizi ile Vietnam Savaşı gibi güncel olayları irdeleyen belgesel yazın alanına giren yapıtların daha çok da Almanya’da büyük bir açılım bulduğu söylenebilir. Bu nedenle belgesel yazını Alman Yazınına özgün bir tür olarak da nitelemek kimileri için olasıdır. Belgesel yazın alanında özellikle de sanatsal olan ile sanatsal olmayan arasındaki sınır sorunu söz konusudur. Belgesel yazının daha iyi anlaşılabilmesi için bu türde yapıtlar veren kimi yazarlar, bu kavramın anlamsal kapsamının genişletilerek yalnızca kurmaca olarak sınırlandırılmaması önerisinde bulunmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Belgesel Yazın, Belgesel Düzyazı, Belgesel Tiyatro, Röportaj.

DOCUMENTATIVE LITERATURE

Abstract: Documentative literature, which is defined as nonfictional literary texts composed of research materials, is analyzed in this study.It can be said that the beginning of documentative literature which includes different types like novels, interviews,reports,plays,television films and dramas occured in the beginnig of 1920/30s. Linke Front der Künste’s Literatura Fakta Manifest emphasizes art should have a social utility and it should be included in every aspects of life and production as well as the obligation of using nonfictional forms by denying traditional art measures that were valid so far. In Germany the first steps of documentative literature were taken with Worker Correspondence Movement (Arbetierkorrespondenzbewegung) in 1924.Workers attended literary courses in the evenings and they started to join literary activities. In these activities, the commonly used forms were the interviews that attracted attention to the hard conditions with which working class had to struggle. It can be said that in the 1960s works categorized as documentative literature and examined current matters like 1966-67 economic crisis and Vietnamese War gained importance in Germany.Therefore, it’s possible to describe documentative literature peculiar to German literature. Some writers who produce works in this field suggest to broaden the term not tocategorize it as fiction and to remove the obstacles like difficulties of understanding documentative literature and division problem between artistic and inartistic works.

Keywords: Documentative Literature, Documentative Prose, Documentative Theatre, Interview.


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20304/husbd.76346

Referanslar


Berghahn, K.L. (1979). Dokumentarische Literatur. Jost Hermand (Ed.). Neues

Handbuch der Literaturwissenschaft. Bd. 22: Literatur nach 1945, 195-245.

Wiesbaden: Akademische Verlagsanstalt Athenaion.

Carl, P. (1971). Dokumentarisches Theater. Manfred Durzak (Ed.). Die

deutsche Literatur der Gegenwart. Aspekte und Tendenzen, 99-127. Stuttgart: Reclam.

Dahlmüller, G. (1973). Nachruf auf den dokumentarischen Film’ Heinz Ludwig

Arnold ve Stephan Reinhardt (Ed.). Dokumentarliteratur, 67-68. München:

Edition Text + Kritik Verlag.

Eglantine, C. (2012). Arbeiterkorrespondenzbewegung. Typpress.

Görz, F. J. (1973). Kunst - das wäre das Allerletzte das Allerttetzte. Heinz.

Ludwig Arnold ve Stephan Reinhardt (Ed.). Dokumentarliteratur, 44-68.

München: Edition Text + Kritik Verlag.

Heinrichs, H. J. (1973). Dokumentarische Literatur – die Sache selbst?. Heinz

Ludwig Arnold ve Stephan Reinhardt (Ed.). Dokumentarliteratur ,13-34. München: Edition Text + Kritik Verlag.

Hübner, R. (1973). Trivialdokumentationen von der Scheinemanzipation? Zu

Erika Runges Protokollen. Heinz Ludwig Arnold und Stephan Reinhardt (Hg.):

Dokumentarliteratur, 120-173. München: Edition Text + Kritik Verlag.

Scharang, M. (1973). Zur Technik der Dokumentation. Gerhard Fritsch (Ed.).

Protokolle Heft (2), 175-184. Wien, München.

Wilpert, G. (2013). Sachwörterbuch der Literatur (8. Auflage). Stuttgart: Kröner Verlag.

DOCUMENTATIVE LITERATURE




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.