GERÇEK İLE ÜTOPYA ARASINDA ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR

Cumhur ASLAN, Olgun BİLR
1.539 494

Öz


Cumhuriyet dönemi modernleşme deneyimi farklı açılardan incelenip, yorumlanabilecek tarihsel ve toplumsal bir olgudur. Bir süreç olarak cumhuriyet modernleşmesi süreklilik ve kopuş perspektiflerinden ele alınmış, değişme, evrim, kırılma, çatışma, devrim vb. kavramlar bu süreci açıklayabilmek adına yoğun olarak kullanılmıştır. Tüm bu yaklaşımların yansımalarına belli ölçülerde erken cumhuriyet dönemini bir canlı tarih olarak yaşayan ve biyografik olarak kaydeden aydınların dünya görüşlerinde, siyasal ve politik tercihlerinde rastlamak mümkündür. Bu aydınlardan biri de Cumhuriyet döneminin geniş bir tarihini siyasal önderler üzerinden yazan Şevket Süreyya Aydemir’dir. Türk düşün hayatı içerisinde önemli bir yeri olan Şevket Süreyya Aydemir, farklı zamanlarda içerisinde bulunduğu TKP, Kadro Dergisi ve Yön Dergisi gibi politik parti ve düşün odakları nedeniyle ilginç bir aydın/ideolog portresi sunmaktadır. Diğer yandan hem dönemin önemli siyasi liderlerinin biyografilerini hem de kendi otobiyografisini kaleme alması, yaşadığı döneme ilişkin tanıklıklarını aktarmış olması, Aydemir’in bu sürecin analizine birinci elden ve önemli bir katkı sunmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışma hem biyografik hem de otobiyografik bir tarihçi olarak Şevket Süreyya Aydemir’in düşünsel/politik değişim ve farklılaşma parametrelerini incelemeyi amaçlarken, aynı zamanda bu parametreler çerçevesinde Şevket Süreyya’nın Cumhuriyetle birlikte bir değişme süreci içerisine giren Türkiye toplumuna yönelik bakışını tartışmaktadır. Bu çerçevede, Turancılıktan, sosyalizme ve oradan Kemalizm’e evrilen düşünsel evrim halkaları içerisinde Türkiye toplumunun sorunları karşısında getirmiş olduğu çözüm önerileri ele alınacak ve Türkiye’nin düşünsel iklimi içerisine yerleştirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Sözcükler: Kemalizm, Halkçılık, Korporatizm, Dayanışmacılık, Sol Kemalizm, Sosyalizm.

ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR IN TURKISH THOUGHT

Abstract: The modernization process of the Republic is such a long historical and social phenomenon that it can be interpreted in many different angles. All the alterations, evolutions, crashes, struggles, and revolutions reflected in the memories and the political inclinations of the intellectuals who witnessed this era. Among these intellectuals, Şevket Süreyya Aydemir wrote the history of the republic through the lives of the political leaders of the era. Şevket Süreyya Aydemir, having a place of great importance in the intellectual life of Turkey, is an intriguing profile with his intellectual career in TKP, Kadro Dergisi, and Yön Dergisi. Aydemir, on the other hand, witnessed all the early periods of the modernization process and expressed his testimony through biographies of both the important political leaders of the era and himself. This study, aims to scrutinize the evolution of the intellectual climate of Turkey through the alterations took place in the intellectual and political life of Aydemir as a biographical and autobiographical historian. This study also aims to discuss Aydemir’s proposed solutions, which vary ideologically from socialism to Kemalism, to the problems of Turkish society, and to find the true place of Aydemir within the Turkish intellectual climate. Şevket Süreyya Aydemir is a biographer, autobiographer and historian.

Keywords: Kemalism, Populism, Corporatism, Solidarism, Left Kemalism, Socialism.


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.20304/husbd.33087

Referanslar


Aydemir, Ş. S. (1971). Suyu Arayan Adam. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Aydemir, Ş. S. (1986). İnkılâp ve Kadro. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Aydemir, Ş. S. (1990). Toprak Uyanırsa. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Aydemir, Ş. S. (1997). Lider ve Demagog. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Aydın, S. (2008). Sosyalizm ve Milliyetçilik: Galiyefizmden Kemalizme Türkiye’de

Üçüncü Yol Arayışları, Tanıl Bora (Ed.). Milliyetçilik, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, 4. İstanbul: İletişim Yayınları, ss.438-482. Çulhaoğlu, M. (1998). Şevket Süreyya Aydemir: Suyu Ararken Yolunu Yitiren Adam,

Toplum ve Bilim, Güz, (78), 92-107. Erdoğan, N. (1998). Demokratik Soldan Devrimci Yol’a: 1970’lerde Sol Popülizm Üzerine

Notlar. Toplum ve Bilim, Güz, (78), 22-37. Ergun, Doğan. (1991). Türk Birey Kuramına Giriş. İstanbul: Gerçek Yayınevi.

Georgeon, F. (2008). Türk Milliyetçiliği Üzerine Düşünceler: Suyu Arayan

Adam’ı Yeniden Okumak, Tanıl Bora (Ed.). Milliyetçilik, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, IV, 23-36. İstanbul: İletişim Yayınları. Kaçmazoğlu, H. B. (1995). Türkiye'de Siyasal Fikir Hareketleri. İstanbul: Birey Yayıncılık.

Mardin, Ş. (1990). Siyasal ve Sosyal Bilimler. İstanbul: İletişim Yayınları.

Özdemir, H. (1986). Yön Hareketi. Ankara: Bilgi Yayınevi

Parla, Taha. (2001). Ziya Gökalp, Kemalizm ve Türkiye’de Korporatizm. İstanbul: İletişim Yayınları.

Toprak, Z. (1980). Türkiye'de Korporatizmin Doğuşu. Toplum ve Bilim, (12), 41-49.

Tütengil, C. O. (1969). Türkiye'de Köy Sorunu. İstanbul: Kitaş Yayınları.

Yılmaz, E. (2007). Şevket Süreyya Aydemir, Tarih ve Devlet Anlayışı.

(Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.